Ekonomi:
Para basma yetkisi kimin, Para nasıl basılır?

Merkez Bankası; Türkiye’de para basma ve ihraç yetkisine sahip tek banka olmakla birlikte, bu imtiyazı Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden (TBMM) aldı. Bu yetkinin tamamen ve süresiz olarak Bankaya devredilme süreci şu şekilde gerçekleşti:

Merkez Bankasının kuruluşuna esas teşkil eden 11 Haziran 1930 tarih ve 1715 sayılı Kanunda; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 87’nci maddesine göre TBMM’ye ait olduğu belirtilen para basma yetkisi, Merkez Bankasına devredildi.

1715 sayılı Kanunun 1’inci maddesi ile banknot ihracı imtiyazı, 30 yıl boyunca yalnızca Merkez Bankasına verildi ve bitimine 5 yıl kala bu sürenin uzatılabileceği de hükme bağlandı.

27 Nisan 1955 tarih ve 6544 sayılı Kanunun 1’inci maddesi ile banka ihracı imtiyaz süresi, 1999 yılına kadar uzatıldı.

14 Ocak 1970 tarih ve 1211 sayılı yeni Merkez Bankası Kanununda, banknot ihracı imtiyaz süresi ile ilgili ifade aynı şekilde korundu.

21 Nisan 1994 tarih ve 3985 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle banknot ihracı yetkisine ilişkin süre sınırlaması tamamen kaldırıldı.

Türkiye'de para basma işlemini Merkez Bankası kontrol eder ve para insanların isteklerine göre basamıyor. Devletler, uluslararası dolaşıma para sokabilmek için bir karşılık göstermek durumunda olduğundan dolayı öyle her istenen zamanda para basıp piyasaya sürmek mümkün olmuyor. Dolaşıma para sokabilmek için gösterilmesi gereken karşılık devletin hazinesinde bulunan altın rezervi ile doğru orantılı olmalı. Neredeyse tüm dünya devletleri ve şirketler ticaretlerini dolar ile yapıyor. Bu da doların arz-talep hareketine göre sürekli olmasa da genellikle değer kazanmasının en temel sebebi. Piyasada bol miktarda paranın olmasının sebebi paranı değersizleştirir.

Para, piyasadaki bolluğu nedeniyle değerini kaybettiği zaman bir ürünün alınabilmesi için o para biriminden daha fazla miktarda harcanması gerekiyor. Bu da enflasyon dediğimiz kavramı ortaya çıkarıyor. Paranın değeri düştüğü zaman ihtiyacımız olan ürünleri çok daha yüksek fiyatlara satın almak durumunda kalırız.
 

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Yap Yeni Üyelik

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Araba fiyatları artınca motosiklet satışları...
Sıfır ve ikinci el otomobil fiyatlarındaki ciddi artış elektrikli ve benzinli motosiklet, scooter satışlarını...

Haberi Oku